Terug

Begin

...Gouda


Vergroot de kaart door er op te klikken.


ONTGRONDINGSPENNING
O-04.A
Eénzijdig: Staande leeuw met op de borst het wapen van van Oranje Nassau (Schoonhoven?).
Opschrift: ONTGRONDING PASSAGIEGELT / GOUDA
Jaartal :
1748
N: -
Klop: 100
Diameter : 79 mm.
Type O-04.A
Referentie: Van Loon - Vervolg 6 - 10 (1766 - 1806) # 433, plaat XXXIX
Op "GeheugenVanNederland.nl" staat deze penning beschreven als een duit van de Stad Utrecht uit 1767..... Collectie NISA nr 3A2439(?)

Bovenstaand lood is afkomstig uit een scheepswrak wat vergaan is in het laatste kwart van de 18e eeuw op de Zuiderzee en gevonden nabij het huidige Lelystad op kavel E 32 in oostelijk Flevoland.
In het lood is het cijfer 100 geklopt. Dit zal geen betrekking hebben op de omvang van de lading turf, want volgens de tolboeken van de Goudse tol te Haarlem
(één van de weinige sluizen die de turfschipper op weg naar de Zuiderzee mocht passeren), hadden de kleine schepen 500 en de grootste 700 tonnen turf aan boord.
Maar daarmee is nog niet verklaard hoe het loodje in een schip op de Zuiderzee terecht is gekomen.
Het loodje moest immers weer aan de belastingontvanger teruggegeven worden, waarna de schipper de vereiste impost in rekening werd gebracht. (Plackaatboek VII, 1883).

O-04.B

In de collectie van het Rijks Museum bevindt zich onder nummer NG-VG-1-2525
een ontgrondingspenning van Gouda uit 1748 met de volgende omschrijving:
Ontgronding te Gouda, penning bedoeld als bewijs voor turfdragers, -vullers of -tonners om turf in te mogen voeren uit de nieuw ontgronde venen.
Eenzijdige loden penning. Voorzijde: staande leeuw met wapenschild op borst tussen jaartal binnen omschrift. Keerzijde: blanco.
Diameter 7,9 cm. gewicht 104,95 gram
Jaartal 1748.

Type O-04.B

Geen afbeelding
O-04.C
Besproken in De Navorscher VII 1857 pagina 170 als nummer 236a.
Jaartal 1748. Type O-04.C
Huidige verblijfplaats onbekend.

Zie de speciale pagina over Ontgrondings - Passagiegelt penningen.



Turfpenning van het Heilige Geestgasthuis van Gouda.

Voorzijde : In een effen veld de Heilige Geest in de gedaante van een duif, door een stralende zon omgeven.
Hieromheen een klein bandje.
Keerzijde : In een vlak veld "
16
T 60 ".
Diameter : 22 mm
Referentie: L. Minard van Hoorebeke nr. 182. Van Orden pagina 85.
Veilingcatalogus collectie P. Smidt van Gelder Zaandam 1848 lot No. 4510

Voor deze penning konden zieken en kraamvrouwen een ton turf krijgen.


Wijnpenning van het Heilige Geestgasthuis van Gouda(?).

Voorzijde : In een effen veld de Heilige Geest in de gedaante van een duif, door een stralende zon omgeven.
Hieromheen een klein bandje.
Keerzijde : In een vlak veld "
16
W 60 ". Hieromheen een klein bandje.
Diameter : 22 mm
Referentie: L. Minard van Hoorebeke nr. 181. Van Orden pagina 85.
Prijslijst A.G. v.d. Dussen januari 1981 nummer 314.
Veilingcatalogus collectie P. Smidt van Gelder Zaandam 1848 lot No. 4509
Voor deze penning konden zieken en kraamvrouwen hoeveelheid wijn krijgen.
Deze wijn werd wel "nachtwijn" genoemd.



Turfpenning van het aalmoezeniershuis te Gouda.

Voorzijde: Binnen een opgehoogde boord een klein afgerond wapenschild van de stad Gouda.
Links van het wapen, een klop met de letter M.
Centraal, het merkteken van het Aalmoezeniershuis (Ĉ). Ter weerszijden, het gesplitste jaartal
16
Ĉ 83
Materiaal: lood
Diameter: 35 mm
Massa: 16,27 gram

MPO veiling 44 woensdag 26 november 2014 lot 5640; MPO veiling 46
23 mei 2015 lot #6317. Collectie Goud01.


Turfpenning van het aalmoeseniershuis te Gouda.
 
Voorzijde : In het midden het stadswapen in een omkadering van snijwerk, waarboven een engelenhoofd.
Door een gesneden rand omgeven.
Keerzijde : In een effen veld de letters "E" met tussen de poten van de A het merk van het aalmoezeniershuis, een "Ú", waaronder "1734".
Diameter : zeskantig, 44 x 57 x 22 mm
Referentie: L. Minard van Hoorebeke nr. 180,
van Orden PL. XVIII.1.
Voor deze penning kon men een ton turf krijgen.
Veilingcatalogus collectie P. Smidt van Gelder Zaandam 1848 lot No. 4508
In het Amsterdamse Pipe Museum bevindt zich een exemplaar uit 1795, collectienummer PK 07.972, Teylers Museum TMNK 16513.
MPO veiling 44 woensdag 26 november 2014 lot 5641 + MPO veiling 46
23 mei 2015 lot #6318 + MPO veiling 48 lot #8017, jaartal 1691, 49 x 37 mm.


Broodpenning H. Josef

Broodpenning 'Goed voor twee broden - Kerk H Josef' van de parochie H. Josef .



Communiepenning van de Waalse Gemeente

Voor- en keerzijde gelijk: (Gouds wapenschild) SO: SIM: CO: COLO: E: PRV: CO: SERP: balk waarboven duif en onder slang
Zie Veilingcatalogus C.A. van Sypesteyn (1745) lot 374: 'Dusdanige wierd oudstyds aan de Communicanten in de Walsche Gemeente te Gouda gegeven.'

Messing 27 mm 1,94 gram. MPO veiling 14-11-2018 lot #2069, collectie MvdH.
Messing 26 mm 2,33 gram. MPO veiling 64 13-11-2019 lot #1974, kwaliteit zfr/pr, collectie Goud30



Leprozenloodje.

Eénzijdig : Afbeelding van een lazarusklep met daarnaast het jaartal 16 - 11 en daarboven GOVDA.
Diameter : 25 mm
Referentie: van Orden en Schinkel nr 5, afbeelding plaat I nr.5.
Artikel in de Muntkoerier april 1994 bladzijde 21 en 22.
Exemplaren gezien in de januari prijslijst van A.G. v.d. Dussen 1981 nr. 312; en in de collectie van het Catharina Gasthuis te Gouda.
In de collectie van Museum Gouda bevindt zich een exemplaar met de volgende omschrijving:
‘inventaris nummer 10.627, leprapenning van de stad Gouda, 1611, lood’.
Deze penning werd uitgedeeld door de Lazarusmeesters en gaf toegang tot het leprooshuis.
Ook bezit het museum twee lazaruskleppers van hout en touw uit 1787, inventarisnummers 20785a en 20785b.

Voor
De Beeldenaar van September/Oktober 2013, 37e jaargang NR., heb ik het volgende artikel geschreven: 'Je mag niet door m'n straatje gaan' Leprozenpenningen van Gouda en Enkhuizen".
In Tidinge-augustus-2013 heeft Daan van Leeuwen het artikel 'Leven buiten de stadsmuren
' over het leprooshuis van Gouda geschreven.


Eénzijdig armenloodje met stadswapen

Diameter : 24 mm.
Prijslijst A.G. v.d. Dussen januari 1981 nummer 313.


Armenpenning Gouda

Geplaatst op vondsten.nl
Diameter ??


Armenpenning Gouda
2x
Voorzijde: V
Keerzijde:
V
Diameter: 19 mm.
Gewicht 6,27 gram
Gevonden in Gouda
Opvallende centreerpunten op voor- en keerzijde + gietsporen.
Collectie Goud02


Gildepenning Turfdragersgilde

Voorzijde: TVRF DRAGERS GILT
Keerzijde: niets op te zien
Materiaal: lood
Afmeting: 42 x 40
Massa: 19,42 gram
Deze penning is gevonden in Gouda. Collectie Goud31.
Tijdens zijn dissertatie
op 14 november 2019 in de aula van de Vrije Universiteit te Amsterdam vertelde Chris Teulings, dat Het Groene Hart een grijs gebied is m.b.t. gildepenningen.
In een reactie op deze penning schrijft Chris: '
Ik ken dit type penning absoluut niet en ik kan niet anders concluderen dan dat het de turfdragersgildepenning van Gouda zal zijn en daarmee bevestigt het mijn vermoeden uit mijn dissertatie, dat er weliswaar formeel geen Goudse gildepenningen bekend zijn in de literatuur maar dat die er wel degelijk geweest zijn'.
Gouda was echter wel een distributiepunt voor het scheepvaart verkeer, dus 100% zeker Gouds is de penning niet.
Turfdragers met hun penning zouden best wel eens heel wat mobieler kunnen zijn dan we denken en het zou best kunnen dat een turfschipper ook diensten verleende als drager (of beter omgekeerd: dat een drager in een bepaalde stad ook er nog wat bij schippert). Iemand van buiten Gouda kan deze penning dus ook verloren zijn.....



Onderstaande penningen waren eerder opgenomen onder Dordrecht.
Na de vondst van het derde exemplaar zijn wij tot de conclusie gekomen dat Dordrecht als plaats van herkomst beter vergeten kan worden, maar dat we eerder aan Gouda en omstreken moeten denken.
Gildepenning?
22
23 c 
Afbeelding 02 is 38 mm en weegt 21,15 gram. Collectie
Goud22 Dord02.
Een in de omgeving van Gouda gevonden exemplaar met uitgebroken randje, 38 mm en 18,13 gram, collectie
Goud23 Dord03.
In 2018 is het derde (c) exemplaar gevonden bij Gouda. Op de keerzijde staat ook een 2. Diameter 39 mm. Collectie RvdH.
In het boek "Op de penning… Dordtse gildepenningen uit de periode 1603-1803" zijn mijn penningen opgenomen met de volgende omschrijving:
Catalogus
37 Provisorisch WK06.02 Gildepenning? Broodpenning van een gilde of andere instantie? Dordrecht?
Lood, 38 mm, gegoten, 21,15 gr. Doorboord.
Op de voorzijde 
BIH / RS / R, omringd door een randje.
Op de keerzijde 
2 in hoog reliëf. = collectie
Goud22 Dord02.
Herkomst onbekend (een tweede, identiek exemplaar als bodemvondst Gouda, eveneens met 2 in hoog reliëf). = collectie Goud23 Dord03).
Literatuur: -.- 


Bij Utrecht is het exemplaar gevonden met op de voorzijde R Ƨ -
R , keerzijde de 2 in hoog reliëf.
Diameter 38 mm, gewicht 21,15 gram. Collectie Goud24 Dord23.

Bovenstaande loden penningen vertonen grote overeenkomst met Minard 163.
Minard noemt het een Gildepenning voor de Witschilders, Chr. Teulings schrijft dat deze penning potentieel aan de
Wantsnijders? toe.
Deze penning was eigendom van Minard (vóór in zijn boek staan de nummers die uit zijn eigen collectie komen) en inderdaad staat onder kavel 834 van zijn nalatenschapsveiling
(Gent, 23 mei 1883 met als expert Herman Van Duyse) deze penning vermeldt als
Dordrecht Méreau des badigeonneurs (= witschilders).
De huidige verblijfplaats van deze Minard penning is onbekend.
De lithograaf van Minard tekende zelden / nooit doorboringen; dus of de Minard-penning doorboord was is niet zeker maar wel waarschijnlijk.

De overeenkomsten zijn het lettertype en schrijfwijze, de diameter, allen doorboord en de 2 in hoog reliëf op de keerzijde.
Alle penningen zijn op dezelfde plaats doorboord, zonder de tekst te beschadigen.

Bron CT datum

tekst

vondst? Ĝ gram gat

2

Vondst PC 09
Simon van Gijn

4

2004-12
2012-04

W S / G / I D R

bodemvondst
Dordrecht

36

18,41

Coin Investment

415

1994-11

W S / G / I D R

veiling / nu?

37

?

Minard 163

 

1883

W S / G / I D R

verblijfplaats?

38

?

√?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

PC 67 = Goud22

 

2011-02

B I H / R S / R

?

38

21,15

PC 67 = Goud23

 

2011-02

B I H / R S / R

Gouda

38

18,13

PC 67 = Goud24

 

2016-05

R Ƨ / R

Utrecht

38

21,15

PC 67 = RvdH

 

2018-01

B I H / R S / R

Gouda

39

 ?



Diaconie penning? Gouda

Enkelzijdig
.
 Gelegen op het veld een rechtopstaand staafje, afgerond (langwerpig broodje ?), waarnaast rechts, een klop met het stadswapenschild van Gouda.
Onder het wapen de letters D H Diaconie Huys (?)
ingeslagen.
Diameter: 40 mm
Massa: 35 gram.
Bodemvondst door Verowin en getoond op Bodemvondstenwereld.



Bij Gouda gevonden loodjes waarvan het gebruiksdoel nog onbekend is.

   Driekantig loodje gevonden omgeving Gouda.
Diameter 28 x 30 mm.
Collectie MvdH.

De afbeelding in het centrum en de dikke stippenrand komen ook voor op het vierkante loodje.
Diameter 19 x 21 mm. Gewicht 6,67 gram. collectie Vr129
Driekantig loodje gevonden bij Alphen a/d Rijn.
Voorzijde: B I waarnaast stadswapen van Gouda.
Keerzijde:
2 in hoog reliëf.
De letters B I en de 2 vertonen grote overeenkomst met de hierboven beschreven penningen met BIH.
Formaat niet bekend. Aangeboden 02-2018 op MP
Driekantig loodje gevonden bij Moordrecht.
Voorzijde: R  -  I D P.
Keerzijde:
3 in hoog reliëf.
De letters en de 2 vertonen grote overeenkomst met de hierboven beschreven penningen met BIH.
Diameter 35 x 30 mm
Groot lood, diameter 42 mm.
Voorzijde: twee maal het gemeentewapen van Gouda geklopt.
Keerzijde: merkstrepen.
Handelslood?
2x Vierkante loden penning met
XpX binnen ingebogen schild.
Diameter 19 mm
Gevonden bij Gouda, collectie Goud28
2x Loden penning met op de voorzijde 73 in stippenrand.
Diameter 14 mm
Gewicht 3,15 gram.
Gevonden bij Gouda, collectie Goud27

Loden penning met op de voorzijde 24 en op de keerzijde een huismerk?
Diameter 16 mm
Gevonden bij Gouda, collectie Goud26




On LTT_123 on page 2 (almost) the same lead found on the Thames foreshore near Cannon Street.
Enkelzijdige penning met 'zeester'
16 mm
Gevonden bij Gouda, collectie Goud25
MVH
Penning gevonden bij Gouda.
Keerzijde blanco
Diameter 37 mm.
Collectie RvdH.
2x Armenpenning? met drie kloppen.
Gevonden op 11-10-2001 bij Mijnheers Padt.
Diameter 22 mm.
Datering 16e eeuw.
collectie Goud20.
Loodje gevonden bij Gouda.
Voorzijde: tussen dwarsbalken - TVO - 1676 -
Keerzijde: symmetrisch aangebrachte krassen
Diameter: 40 mm
collectie Vr169 (Goud13)
Loodje gevonden bij Gouda.
Voorzijde: (stads)wapen van Delft(?) -
Keerzijde: IK6 - 90
Diameter: 24 x 23 mm
collectie Vr168 (Goud14)
Loodje gevonden bij Gouda, collectie Vr73g (Goud15).
Middeleeuws armenloodje, bakenloodje of presentielood.
Het lood heeft in het midden een klop met een Gotische letter D.
Ze komen voor met een Grote en kleinere 'D'. De keerzijde is blanco.
Er zijn meerdere van deze loodjes bekend. De afmetingen zijn 22 x 25 mm.
Vierkant loodje gevonden bij Gouda.
voorzijde: 1 6 - 7 5
keerzijde: figuren welke lijken op paarden als het lood een kwart slag gedraaid wordt.
Diameter 19 x 20 mm. Gewicht 5,73 gram. collectie Vr130
Vierkant loodje gevonden bij Gouda.
voorzijde: "driehoek" waaromheen dikke stippen
keerzijde: blanco of golfpatroon.
Diameter 19 x 21 mm. Gewicht 6,67 gram. collectie Vr129
Dit loden gewichtje(?) met de letters L R is gevonden bij Gouda.
Diameter 14 mm, gewicht 5,76 gram.
collectie Vr125
Zie ook
Muntenbodemvondsten.nl
Loden proefslag (?)
In een puntcirkel de letters S - G waarnaast 26
Hieronder het jaartal 1631.
Afmeting 35 x 37 mm, massa ca. 50 gram.
Vindplaats: Zevenhuizen 09-1999.
collectie Vr064

 

Onderstaande loden zijn gevonden in (de omgeving van) Gouda
Het is zeer waarschijnlijk dat de loodjes iets met de scheepvaart te maken hebben gehad in de vorm van tol- of sluisgeld.
Gouda was een belangrijk knooppunt voor de binnenvaart.

(klik, in enkele gevallen, op de afbeelding voor een vergroting)

Enkelzijdig loden met een jaartal - letters - cijfer(s)

     1635 (3?) 
W   O
 30 klop
Diameter: 45 mm.
Gevonden bij Gouda, collectie Vr075

1640 
I C P
   37 klop
Diameter: 45 mm.
Gevonden bij Moordrecht, collectie NvdD

1640 
I C P
   7 klop
Diameter: 45 mm.
Gevonden Noord Holland, collectie MvdH
 

1639 -A G - 40 (ingeslagen).
Gevonden in Amsterdam
Referentie: Baart e.a. fig. 767.

1639
Afmeting: 26 x 30 mm
collectie NvdD

27 x 30 mm
collectie Goud18
(RvdH)

24 x 27 mm
collectie MvdH
(RvdH)
Loden met het gehelmde wapen van de familie 't Kind de Roodenbeke (een 'waterstroompje') met aan weerszijden letters, o.a.  P - I en P - K
(Vermoedelijk) in gebruik geweest voor de veren van Capelle a/d/ IJssel - Krimpen a/d/ IJssel

detail

19 x 24 mm
collectie Goud03

32 mm
collectie Goud04

39 x 41 x 38 mm
collectie Goud17

41 x 37 mm
collectie Goud16

42 x 39 mm
collectie MvdH

41 x 39 mm
collectie MvdH

44 x 44 mm
collectie Goud05

38 x 38
collectie Goud06

P - K
Gevonden bij Moordrecht,
Vondsten.nl 52625

P - K (detail)
Gevonden bij Moordrecht,
Vondsten.nl 52625

gehelmd (familie)wapen
Afmeting: 31 mm
collectie NvdD

GB gevonden bij Waddinxveen
Voorzijde: Wapenschild
13
Afmeting: 30 x 30 mm

GB gevonden bij Waddinxveen
Voorzijde: Wapenschild
24
Afmeting: 30 x 30 mm

GB gevonden bij Waddinxveen
Voorzijde: Wapenschild
39
Afmeting: 26 x 24 mm
 
Loden met een gehelmd (familie)wapen waarboven het jaartal

16 24
Diameter: 24 x 27 mm
collectie Goud09

16 22
Diameter: 25 x 27 mm en 10 gram
 gevonden bij Waddinxveen

16 25
Diameter: 23 x 28 mm
collectie NvdD

16 22
Afmeting:
collectie GB.
Loden met I I boven de 'gekruiste haken / dors vlegels', ter weerszijden de letters I - G , waaronder 14

27 mm
collectie Goud10

28 mm
collectie MvdH

Afmeting: 28 mm
collectie NvdD
 
Loden met een handmerk
    
Diameter: 40 mm. collectie Goud12
b
Diameter: 27 mm
collectie Goud11

Gevonden in Waddinxveen,
24 mm en 14,4 gr.
Loden met een Fleur du Lis

8 Fleur de lis 9
Afmeting: 34 x 34 mm
collectie NvdD
Mogelijk het wapenschild van Adriaan Reepmaker,
baljuw van Schieland (& dijkgraaf) en heer van Strevelshoek,
opgehouden door twee leeuwen.
Onder het wapen het devies: "Vivere Cogitare Est".

Fleur de Lis,
linksboven een handmerk.
collectie GB
2x
loodje van 16 mm
gevonden bij Heerenveen, de Knippe
collectie JB
Loden met jaartallen

24 x 27 mm
collectie MvdH
(RvdH)

27 x 30 mm
collectie Goud18
(RvdH)

1639
Afmeting: 26 x 30 mm
collectie NvdD)

33 mm
collectie Goud08
Loden met cijfers en / of letter
2x
Letters I M en de cijfers 7 I geklopt
Vindplaats: Waddinxveen
Afmetingen: 28 x 28 mm
Collectie: MvdH, Vragen 196

Letters I M en de cijfers 6 8 geklopt
Vindplaats: Moordrecht
Afmetingen: .. x .. mm
 
 
Diameter: 32 x 34 mm
Vindplaats: Berkel en Rodenrijs
Collectie: Berk01
Lood vertoont grote overeenkomst met de
loden welke rond Gouda gevonden worden.

 

Onderstaande loodjes zijn gevonden bij Gouda door RvdH.

31 x 31 mm
collectie Goud19

Den Haag (?) 36 x 35 mm.
collectie Haag01

37 x 37 mm
collectie Goud07
 

 

Onderstaande loodjes zijn gevonden bij Moordrecht door NvdD.

(stads)wapen van Zwolle?
Afmeting: 30 mm

plaatselijk gewichtje? van Gouda
keerzijde 3 z, massa 14,13 gram

twee 'kersen' - C kers H
Afmeting: 30 mm
 

klop 36 binnen cirkel
Afmeting: 41 x 31 mm

voorzijde: R - IDP
keerzijde: 3.
Afmeting: 35 x 30 mm

inwaartse bloem binnen cirkels
breed gevoet kruis binnen cirkels
Afmeting: 28 mm

handelslood
Afmeting: 28 mm

 

Onderstaande loodjes zijn gevonden bij Gouda (of omgeving) door G.J.B. (nog in bewerking)
GD01
Voorzijde: Wapen van Gouda
Keerzijde:
V (romeins cijfer)
Afmeting: 30 mm
GD02
Voorzijde:  I DH
Keerzijde:
R
Afmeting: 30 mm
GD03
Voorzijde:
I en wapen van Gouda
Afmeting: 30 x 30 mm
GD04
Voorzijde: B I
Keerzijde:
2
Afmeting: 32 x 32 mm
GDo05
Voorzijde: 50
Zie ook penning met nr 36 Moordrecht
GDo06
Voorzijde: Wapenschild
13
Afmeting: 30 x 30 mm
GDo07
Voorzijde: Wapenschild
13
Afmeting: 30 x 30 mm
GDo08
Voorzijde: Wapenschild
13
Afmeting: ? mm
  GDo10
Voorzijde: M H of M V H
Vergelijkbare gevonden bij Gouda

Handmerk (sleutel)kruis waaronder 32
Afmeting: 35 mm
 

 

Terug

Begin