Dordrecht


Vergroot de kaart door er op te klikken.

16e eeuws token.

Vz: Stadswapen van Dordrecht.
Kz: twee ringen en letter R
Diameter 22 mm.
MPO veiling 44 woensdag 26 november 2014 lot 5678, colPDO20


Thesauriersloodje van Samuel Onderwater.
2x
= 28 mm.
Vz: jaartal 1745 boven wapen van Dordrecht.
Omschrift:
DE HEER SAMUEL ONDERWATER
Kz: Wapenschild van Samuel Onderwater
Omschrift:
DE HEER SAMUEL ONDERWATER
Ref. Dirks Rep. III 880, colDO01.

Enkele internet gegevens over Burgemeester Mr. Samuel Onderwater van Dordrecht

Thesauriersloodje van Pieter Cornelis Pompe van Meerdervoort (1721-1772, thesaurier der reparaties 1749-1752).
Vz. Mr PIETr CORNs POMPE VAN MEERDERVOORT Wapenschild te midden van roosjes en stippen
Kz THESAURIER DER STAD DORDRECHT Stedelijk wapenschild onder 1749 tussen S - S te midden van roosjes en stippen
PR.III.1110, lood 27 mm. MPO veiling 48 25-11-2015 lot #8015





Loodje voor het Vereenigd ArmHuis
?

Vz: A H waaronder V
Kz: ingekrast getal 1?
= 21 mm., exact 9 gram.
Gevonden in Dordrecht,
colPDO04. Informatie over het Vereenigd Armen-, Wees-, en Nieuw Armenhuis is hier te vinden.



Gildepenning
 
Onzeker of dit een Dordse Gildepenning is, maar het type komt sterk overeen met Minard 163,
wat een Gildepenning is voor de Witschilders - Peintres en blanc.
Afgebeelde exemplaar 38 mm en 21,15 gram. Een in de omgeving van Gouda gevonden exemplaar met uitgebroken randje, 38 mm en 18,13 gram.
Bij Utrecht is het exemplaar gevonden met op de voorzijde R Ƨ -
R , keerzijde de 2 in hoog relif. colPDO23
Het  vermoeden bestaat dat een witschilder elders een witgever werd genoemd.
Eenmaal gebakken tegels worden biscuit genoemd. Na het sorteren gaan de tegels naar de witgever die er een witte pap, het ongebakken glazuur, overgiet.
Na het witten worden de tegels
opnieuw gedroogd. Daarna komen ze in de handen van de schilder terecht. De schilder schildert de tegels met een fijn penseeltje.
Het resultaat kan pas na het bakken gezien worden. De kleuren komen er pas na het bakproces uit. Na dat schilderen gaan de tegels weer
in de oven
Bron: http://www.atelierdeknock.be/productsnl.php

In het boek "
Op de penning Dordtse gildepenningen uit de periode 1603-1803" is mijn penning opgenomen met de volgende omschrijving:
Catalogus
37 Provisorisch WK06.02 Gildepenning? Broodpenning van een gilde of andere instantie? Dordrecht?
Lood, 38 mm, gegoten, 21,15 gr. Doorboord.
Op de voorzijde 
BIH / RS / R, omringd door een randje.
Op de keerzijde 
2 in hoog relif,
colPDO02.
Herkomst onbekend (een tweede, identiek exemplaar als bodemvondst Gouda, eveneens met 2 in hoog relif,
colPDO03).
Literatuur: -.- 



Ontgrondingspenning.
Bewijs van registratie bij het steken van turf.


Vz: Een klimmende leeuw naar links; Ontgronding Dordrecht / onderaan ingestempeld nummer N  91.
Kz: blanco

Diameter : 77 mm. Datering 18e eeuw. MPO veiling 21-05-2014 lot 5815,
colPDO18
Ook met jaartal 1750, diameter 78 mm (Pelsdonk 16.03.1.VIII 532)

Referentie: Van Loon - Vervolg 6 - 10 (1766 - 1806) # 433, plaat XXXIX
Van Gouda, Gorinchem, Dordrecht, Rotterdam en Delft komen ook ontgrondingspenningen voor.

In de collectie van het Rijks Museum bevindt zich een ontgrondingspenning van Dordrecht uit 1750 met de volgende omschrijving:

Ontgronding te Dordrecht, penning met no. 14, bedoeld als bewijs voor turfdragers, -vullers of -tonners om turf in te mogen voeren uit de nieuw ontgronde venen
Eenzijdige loden penning met gat erin. Voorzijde: staande leeuw tussen jaartal binnen omschrift, boven cijfer N 14. Keerzijde: blanco.
d 7,8 CM g 100,47 GR
1750
Inventarisnummer NG-VG-1-2540, directe link

Turfsteken (ontgronden) en transport van turf, was in het gewest Holland streng gereguleerd. Bovendien werd op turf belasting (impost) geheven.
Halverwege de achttiende eeuw bedroeg deze belasting 4 stuivers per ton, indien de turf in Holland werd gelost, en 4 stuivers en een duit, als het doorvoer betrof.
Uit enkele van de Groot Placaatboeken van de Staten van Holland, kan min of meer opgemaakt worden hoe de turf-impost werd geheven en vooral welke maatregelen werden genomen om fraude tegen te gaan.
Voordat de turf per schip mocht worden vervoerd moest de schipper zich melden bij de Collecteur van de Impost (belastinginner).
Nadat zijn naam en woonplaats waren genoteerd, kreeg hij een Teken of Loot.
De Tonsters of Vulders die de turven laadden of losten moesten de hoeveelheid turf controleren en met de penning weer naar de belastinginner gaan.
Het lood werd door hen weer aan de collecteur overhandigd, met opgave van de juiste hoeveelheid turf.

In een lood dat in een scheepswrak in de voormalige Zuiderzee is aangetroffen, is het cijfer 100 geklopt.
Dit zal geen betrekking hebben op de omvang van de lading turf, want volgens de tolboeken van de Goudse tol te Haarlem (n van de weinige sluizen die de turfschipper op weg naar de Zuiderzee mocht passeren), hadden de kleine schepen 500 en de grootste 700 tonnen turf aan boord.
Het was mogelijk het honderdste loodje wat dat jaar was uitgegeven.
Maar daarmee is nog niet verklaard hoe het loodje in een schip op de Zuiderzee terecht is gekomen.
Het loodje moest immers weer aan de belastingontvanger teruggegeven worden, waarna de schipper de vereiste impost in rekening werd gebracht.
(Plackaatboek VII, 1883).


 

In Dordrecht gevonden armenpenningen

afbeelding 2x

in mm gewicht Omschrijving
21 5,29 gr Voorzijde: Wapenschild (Dordrecht?)
Keerzijde: Gotische A
Gevonden in Dordrecht
colDord24
19 4,62 gr Voorzijde: Versierde P ?
Keerzijde: Gotische letter H of M
Gevonden in Dordrecht
colDord25

onderstaande afbeeldingen 2x

in mm gewicht Omschrijvingen  (MPO veiling 36 lot 4823)
18 1,76 gr. niet in Pelsdonk
colPDO05
20 1,98 twee tegenover gestelde vissen, niet in Pelsdonk
colPDO06
16 x 17 1,53 vier bladige bloem, 1325 - 1425, vergelijk Pelsdonk 387
colPDO07
18 2,89 1275 - 1350, vergelijk Pelsdonk 383
colPDO08
17 1,83 ster met vijf benen, 1325 - 1425, Pelsdonk 424 maar andere keerzijde
colPDO09
19 x 17 1,92 1325 - 1425, Pelsdonk 372
colPDO10
18 1,75 sterling type met een hoofd, 1275 - 1350, Pelsdonk 222
colPDO11
17 1,10 zesbladige bloem, 1325 - 1425, vergelijk Pelsdonk 398
colPDO12
19 x 18 2,46 wapen met keper ( ^ ), 1350 - 1450, Pelsdonk 194
colPDO13
Overigen
17   op voor- en keerzijde een Gotische letter.
15e eeuwse bijvondsten
colPDO16
23   voorzijde: wapenschild met staande leeuw naar links
keerzijde: gevoet kruis in binnencirkel, gestreepte buitenrand
Bodemvondst Dordrecht
Datering 14e eeuw
colPDO21
22   Tourse Groot type ca. 1266 - ca 1350
voorzijde: kasteel begrensd door een cirkel
keerzijde: gevoet kruis in binnencirkel waaromheen tekst
Bodemvondst Dordrecht
colPDO22

In de collectie van Erfgoedcentrum Dordrecht bevindt zich een mooi exemplaar uit 1300-1400 van een gegoten (dubbele) armenpenning inv.nr. 0501.162.001 zijde a - b .


Armenpenning?

Deze armenpenning(?) is in Dordrecht gevonden.
MPO veiling 21-05-2014 lot 5811


In Dordrecht zijn "Pseudomunten" gevonden welke mogelijk ook als armengeld gediend hebben. Download hier het artikel.


Speelpenning?

Deze loden penning is gevonden in Dordrecht.
Afmeting 24 x 22 mm. colPDO17



Dordrecht 1888, firma Penn Bauduin, bevrijding van het Franse juk

Herdenkingsobject van 38 mm met draagoog/bevestigingsoog van ijzergieterij Penn Bauduin uit Dordrecht ter herdenking van de bevrijding van 'het Fransche juk' uit 1888. ( de 75-jarige herdenking 1813-1888).
Rond 1846 werd aan de s-Gravendeelschedijk in Dordrecht door de arts Hubertus Jodocus Penn (1821-1877) en zijn zwager, koopman Franciscus Dominicus Andreas Bauduin, de ijzer- en kopergieterij Penn & Bauduin opgericht. In 1847 produceerden zij hun eerste molenas. Daarnaast fabriceerde deze belangrijke firma schepraderen voor raderboten, bruggen, lantaarnpalen en tuinbanken.
Ook maakten zij diverse vuurtorens van gietijzer, waaronder in 1877 de zestig meter hoge toren bij Huisduinen, De Lange Jaap genoemd. Reeds in 1854 werkten er al honderd mensen bij deze firma.
Schulman prijslijst 01-2013 art.nr. 5494.




----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Onderstaande loodjes staan hieronder nog als kerkelijke armenpenningen vermeld.
Het zijn dit echter geen armenpenningen van Dordrecht maar bakenloden van Brielle (ze zijn daar nu ook als zodanig opgenomen) en wel om de volgende redenen:
- op armenpenningen staat geen waarde vermeld maar goederen zoals brood of turf
- 24 St(uivers) is een veel voorkomende waarde bij bakenloden, vooral voor de grotere schepen welke op het buitenland voeren
- geen van de loden is gevonden in Dordrecht (wat je toch wel zou verwachten voor een plaatselijke armenpenning)  maar in het buitenland evenals de bakenloodjes van
Willemstad van 24 S(tuivers)
- zou de M niet voor Merwede of Maas kunnen staan en / of heeft er in (de buurt van) Dordrecht een (vuur)baken gestaan? Den Briel kende o.a. de Stenen Baak sinds 1630.
Artikel:
Armenpenning van Dordrecht blijkt bakenlood van Brielle Opnieuw geeft archiefonderzoek uitsluitsel: De Beeldenaar November/December 2015, 39e jaargang NR. 5, pagina 267 - 269;

Hulpmunt der Hervormde Gemeente van Dordrecht.
2x 2x
Voorzijde : dubbel gedeeld wapen met paal waarboven het jaartal en waaronder RM (kan soms gelezen worden als BM)
In het midden van een effen veld het wapen van de stad tussen de letters Y en C.
Omgeven door een binnen- en buitenrandje, waartussen zich een parelrandje bevindt.
Keerzijde : .
*. / 24:ST / .*.
Een gesternd veld met daarin " 24 ST", vierentwintig stuivers, waarde waarvoor de penning geldig was.
Rand, gelijk aan die van de voorzijde.
Referentie: L. Minard van Hoorebeke nr 166; Pelsdonk 031.
jaar mm

Bijzonderheden

1699 23,5

nzijdig, ter weerszijden van het wapen Y C, 17,86 gr. Gevonden in Hindelopen, gegevens K.P.K.

1709

 

afbeelding in L. Minard van Hoorebeke nr 166

1719 22

ter weerszijden wapen D B, gevonden in Londen, gegevens K.P.K

171. 26

links van wapen D, eronder B, gegevens K.P.K

1738 24

Rietdijk veiling 362 nr. 726; ten onrechte een bakenloodje van Medemblik genoemd. In veiling 363 wordt onder nr. 916 deze "fout" herhaald.

1743 24

Engelse vondst, 15,82 gram. colPDO19

 
Weldadigheidspenning van Dordrecht.

Voorzijde: klein dubbel gedeeld wapen met paal waaronder 1756 (groot weergegeven) waaronder M (de eerste letter van "medelijden"?).
Keerzijde :
.*. / 24:ST / .*.
Vierkante penning van 24 x 24 mm en 11,62 gram. Niet in Minard. col PDO14

Het loodje komt uit een collectie in Rogate, West Sussex, UK.


Uit dezelfde
collectie in Rogate, West Sussex, UK komt dit loodje.
Voorzijde: springend paard naar rechts.
Keerzijde: M (vergelijkbaar met het type M op de Dordtse loodjes) / 17.7 /
ϩ (retrograde S) 24
Vierkante penning van 28 x 28 mm met (spijker)gat. colPDO15
Ik heb geen idee of dit loodje enig verband met Dordrecht heeft.

Weldadigheidspenning van Dordrecht.
 
Voorzijde: klein dubbel gedeeld wapen met paal waaronder het jaartal (groot weergegeven) waaronder M (de eerste letter van "medelijden"?).
Een gekartelde rand omgeeft de penning slechts gedeeltelijk.
Keerzijde :
.*. / 24:ST / .*.
De "roosjes" boven de 24:ST hebben "steeltjes". Rand gelijk aan die van de voorzijde.
Referentie: L. Minard van Hoorebeke, nr 167; Pelsdonk 032.
Prijslijst A.G. v.d. Dussen januari 1981 nummer 310; jaartal 1792, 24.5 mm.
Exemplaar uit 1784 gevonden in het scheepswrak van de "Jonge Seerp" uit Harlingen (W-27/1558/91) bij Gdansk